Przetrenowanie – sprawdź, czy Ciebie nie dopadło

przetrenowanie
Istnieje wiele przeszkód w życiu sportowca, które skutecznie przeszkadzają w budowaniu formy. Jedną z nich są różnego rodzaju kontuzje. Drugą z kolei przetrenowanie, które pojawia się często wtedy gdy za wiele od siebie wymagamy, a chcemy sprostać intensywności treningowej.

Czym jest przetrenowanie i kiedy się pojawia?

Przetrenowanie tak naprawdę jest kolejnym krokiem, który pojawia się po chronicznym zmęczeniu. Traktuje się je jako zmniejszenie zdolności wysiłkowej sportowca w wyniku rozchwiania zdolności adaptacyjnej organizmu, co prowadzi z reguły do obniżenia wyników sportowych, a w najlepszym wypadku do braku progresu. 

Przetrenowanie powstaje w wyniku braku równowagi między treningiem, a wypoczynkiem. Jednakże istnieją również inne czynniki sprzyjające jego powstaniu, zaliczymy do nich:
  • różnego rodzaju stany zapalne,
  • zaburzenia snu,
  • przebywanie w nadmiernym hałasie,
  • niedobory żywieniowe,
  • stosowanie używek,
  • zaburzenia biorytmu,
  • czynniki bioklimatyczne,
  • obciążenia psychiczne np. praca zawodowa, konflikty rodzinne, kłopoty ekonomiczne.


Istnieją dwa istotne typy przetrenowania.


Pierwszym typem przetrenowania jest sympatykotoniczny (basedowoidalny), którego objawy są podobne do nadczynności tarczycy. Występuje, więc: szybsze męczenie się, zaburzenia snu, łaknienie, stany niepokoju, utrata wagi, zaburzenia stosunków międzyludzkich. Dany typ przetrenowania występuje często w przypadku stosowania treningu o dużej intensywności. Tyczy się przeważnie dyscyplin szybkościowo – siłowych, siłowych.
Dany typ przetrenowania z reguły można wyleczyć po 1 do 2 tygodni.

Drugi typ przetrenowania to parasympatykotoniczny (addisoidalny). Jest dość trudny do zdiagnozowania. Objawy przypominają niedoczynność tarczycy. Możliwe jest zwolnienie częstości tętna, nawet poniżej 40 na minutę. Charakterystyczny jest słaby duch walki zawodnika. Typ ten tyczy się głównie dyscyplin wytrzymałościowych. Wyleczenie się może trwać od 3 tygodni do kilku miesięcy.

wykrywanie przetrenowania

Przetrenowanie i laboratorium.


Jeśli zdiagnozowanie przetrenowania jest trudne do
zdiagnozowania, to przychodzą z pomocą metody laboratoryjne. Przy przetrenowaniu niejednokrotnie zauważymy spadek ilości czerwonych krwinek, hemoglobiny oraz hematokrytu. Dodatkowo może być obniżony poziom testosteronu (u kobiet estrogenu) oraz mleczanów, a zwiększony poziom kortyzolu oraz adrenaliny. Czasem stwierdza się nieprawidłowy zapis rytmu serca w EKG. Kolejnym faktem może być podwyższona aktywność kinazy kreatynowej, która świadczy o uszkodzeniu tkanek, szczególnie mięśni. Zaobserwować również można obniżony poziom glikogenu w mięśniach, niedobory mikroelementów, czy demineralizację kości. Warto wspomnieć o istnieniu receptorów beta-adrenergicznych, których gęstość przy przetrenowaniu zostaje obniżona, a  które odpowiedzialne są za pobudzanie rozkładu tkanki tłuszczowej. 

Leczenie przetrenowania.


Jeśli jesteście pewni swojego przetrenowania, to ta część artykułu będzie dla Was najważniejsza. Przedstawiam, więc sposoby leczenia obu typów przetrenowania.


Typ I – należy zmniejszyć obciążenia treningowe i stosować trening o małej intensywności. W cięższych przypadkach trzeba przejść do aktywnego wypoczynku np: pływanie, zabawy, gimnastyka rekreacyjna. Warto zmienić środowisko na typowo górskie. Wskazane jest zastosowanie naświetlania ultrafioletem o małych dawkach oraz uwzględnienie masaży uspokajających, kąpieli CO2, kąpieli z dodatkiem soli i bromu.
Konieczne jest spożywanie pełnowartościowych posiłków, dieta zasadowa, dodatek preparatów wielowitaminowych, białko na poziomie nie wyższym niż 2 g / kg masy ciała. Czasem mogą być niezbędne leki uspokajające, środki tonizujące czy nasenne. Swoje miejsce może znaleźć psychoterapia tłumiąca, odprężająca (trening autogenny).


Typ II – należy zredukować objętość treningu i zmienić go na zmienny i interwałowy. Wskazane ćwiczenia rozluźniające, siłowo – szybkościowe, gimnastyka, gry. Warto zmienić środowisko na morskie. Leczenie można przyspieszyć poprzez masaże pobudzające, stosowanie skrajnych temperatur wody, bodźce świetlne, krótkie seanse w saunie o wysokiej temperaturze wraz z polewaniem zimną wodą.
Niezbędne jest spożywanie pełnowartościowego jedzenia, dieta kwasowa bogata w witaminy i białka, zero lekarstw, 2 kawy na dzień maksymalnie. Wskazana jest psychoterapia aktywizująca.

jak uniknąć przetrenowania?

W jaki sposób uniknąć przetrenowania?


Otóż jest na to prosty sposób i należy:

  • odpowiednio organizować trening jak i wypoczynek,
  • unikać akumulacji zmęczenia i odpoczywać dłużej po cięższych sesjach treningowych,
  • unikać monotonii w treningu,
  • starać się nie wchodzić w sytuacje stresogenne,
  • szukać pomocy w razie problemów bytowych,
  • higieniczny tryb życia (np. unikanie używek).
Bibliografia
Krzysztof Gieremek, Lechosław Dec, “Zmęczenie i regeneracja sił. Odnowa biologiczna”
Krzysztof L. Krzystyniak, “Odnowa biologiczna w sporcie i profilaktyce zdrowotnej”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

6 komentarzy “Przetrenowanie – sprawdź, czy Ciebie nie dopadło”